خانه / کوهنوردی / تجهیزات / بیواک (Bivouac) چیست و چگونه بیواک کنیم ؟
بیواک در کوهنوردی کوهستان

بیواک (Bivouac) چیست و چگونه بیواک کنیم ؟

شاید بهترین واژه معادل فارسی برای بیواک Bivouac عبارت “بیتوته” کردن باشد. اقامت موقتی و احتمالاً اضطراری در نقطه یا مکانی تا بر طرف شدن مانع، حال این مانع هوای بد یا گم شدن یا فرارسیدن شب باشد. به این منظور ابزاری بنام کیسه بیواک (Bivy Sacks) و البته در طرح‌ها و اشکال گوناگون طراحی و در اختیار کوه‌نوردان و طبیعت‌گردان قرار داده شده است.

بیواک در کوهستان مانند بسیاری از موارد دیگر نظیر صعودهای انفرادی، صعودهای سرعتی و… نیاز به مطالعه و گاه فرهنگ سازی دارد. بسیاری بیواک را یک عمل انتحاری، دیوانه دار و غیر معقول می دانند و یا حتی آن را حرکتی برای خوادنمایی و یا هیجان خواهی می پندارند در حالی که واقعیت چیز دیگریست. در کتاب climbing dictionary بیواک اینچنین معنی شده است:
 Bivouac  Bivy معادل فرانسوی “شبمانی”
گذراندن شب در فضاي باز در مسیر يك صعود چند روزه يا گاهاً یک روزه یا حتی بدليل همراه نداشتن ابزار كافي براي شبماني در كمپ. بيواك ممکن است شامل چیزی بیشتر از دراز کشیدن یا نشستن بر روی يك طاقچه بدون هیچ گونه لوازم خواب نباشد.
بيواك با استفاده از پتوی نجات يا كيسه هاي بيواك به مراتب راحت تر ، ایمن تر  و لذت بخش تر است
به طور کلی بیواک را میتوان به دو دسته تقسیم بندی نمود:
۱-     بیواک برنامه ریزی شده: 
بسیاری از کوهنوردان زمانی که قصد انجام یک صعود سرعتی و سبکبار را دارند , بیواک را برای خودشان برنامه ریزی می کنند.  اگر شما یک بیواک را برای خودتان برنامه ریزی کرده اید , می توانید ضروریات را با خودتان بردارید و بنابراین شب گرم و راحتی را خواهید داشت . این ضروریات می تواند شامل : کیسه خواب سبک یا کیسه بیواک , لباس اضافی  , یک چراغ خوراک پزی سبک مثل JetBoil ، غذا و حتی یک زیر انداز سبک باشد.
۲-   بیواک برنامه ریزی نشده(ناخواسته):
ممکن است در حین صعود یک مسیر طولانی و یا پس از صعود یک قله، در فرود به تاریکی برخورد کنید و مجبور شوید یک شب را در فضای باز بگذرانید .
این نوع بیواک به دلایل مختلفی اتفاق می افتد : سرعت کم هم طناب , گم کردن مسیر , هوای نامساعد، تخلیه انرژی ، تاخیر در شروع صعود , مشکلات فنی مسیر مانند طنابی که لاخ شده یا گیر کرده , آسیب دیدگی ها مختلف در حین صعود یا فرود ، حوادث غیر مترقبه مانند پاره شدن طناب و یا…

برنامه های باشگاه ها و گروه های کوهنوردی موجود در سامانه بریم کوه را مشاهده فرمایید و در صورت تمایل برنامه گروه خود را به رایگان ثبت نمایید. سامانه بریم کوه

آمادگی برای یک بیواک برنامه ریزی نشده (ناخواسته)

اگر شما از قبل به این نوع بیواک فکر کنید و همیشه حداقل لوازم و ابزار ضروری را با خود به همراه داشته باشید، حتی بیواک های ناخواسته هم نمیتواند مشکل ساز باشد  اما اگر شما برای این بیواک تدارکی ندیده باشید آنگاه ممکن است یک شب سخت و عذاب آور و حتی مرگ آور پیش رو داشته باشید. بیواک در ارتفاعات پایین و در فصول گرم می تواند خیلی خوب و حتی راحت باشد, اما اگر شما در ارتفاعات بالا در طوفان، باران , باد و برف هستید آنگاه بیواک ناخواسته می تواند خیلی سخت و پر ریسک باشد .
بیواک در کوهنوردی کوهستان
لوازم اصلی برای یک بیواک برنامه ریزی نشده
پوشاک شامل:  شلوار و لباس گرم (مثلاً پلار) ، جوراب اضافه،  کلاه گرم یا کلاه طوفان چراغ پیشانی  با باطری اضافه کبریت و فندک و چند عدد قرص الکل جامد مقداری  مواد غذایی شامل: تنقلات، شکلات های انرژی زا  , آب اضافه (ترجیحا گرم)  پتوی نجات یا کیسه بیواک
تمامی این لوازم و کیت بقا را داخل کوله تان قرار دهید . سعی کنید پوشاک را جهت خشک ماندن عایق بندی کنید و هیچگاه آنها را از خود دور نکنید.

مزایای استفاده از کیسه بیواک
یافتن جا و مکان  برای استفاده از کیسه بیواک بسیار ساده است، زیرا برای استفاده از کیسه بیواک فقط به فضایی به اندازه بدن خود احتیاج دارید.
کیسه بیواک را به راحتی روی زمین پهن می‌کنید و داخل آن استراحت می‌کنید، برعکس چادرکه سنگین بوده و البته بر پایی آن اندکی زمان‌بر می‌باشد.
هیچ دستورالعمل خاصی برای برپایی و استفاده از کیسه بیواک وجود ندارد و با توجه به اشغال فضای بسیار کم، می‌توانید از کیسه بیواک در فضاهای بسیار تنگ و کوچک استفاده کنید.
سطح زیرین کیسه بیواک‌های استاندارد از جنس ضد آب طراحی شده‌اند و همین امر موجب حفاظت از شما در برابر رطوبت می‌شود.

معایب استفاده از کیسه بیواک
بر عکس چادر، کیسه بیواک به دلیل نوع طراحی دارای فضای بسیار کوچک و محدود و تنها برای استفاده یک نفر می‌باشد. همین محدودیت فضا موجب می‌شود که ابزار و وسایل شما در طول شب خارج از کیسه و در معرض فضای آزاد قرار بگیرند.
ورود و خروج به کیسه بیواک، بویژه در فضا و شرایط نامساعد جوی مانند هوای بارانی بسیار مشکل است  و حتی می‌تواند موجب ورود رطوبت به داخل آن شود.
در مقایسه با چادر به علت وجود فضای محدود، فضای داخل کیسه بیواک مستعد و آماده دَم کردن و تعریق می‌باشد. در نتیجه ممکن است برای تبادل هوا مجبور شوید تا صبح چندین بار اقدام به باز و بسته کردن زیپ کیسه کنید که البته همین امر مشکلات خود را به همراه خواهد داشت.

چند نکته در انتخاب و خرید کیسه بیواک
در هنگام خرید کیسه‌های بیواک که معمولاً در دو نوع  bivy sack و bivy shelter طراحی و عرضه می‌شوند، حتماً دقت کنید که جنس خریداری شده ضد آب بوده و تمامی درزهای آن آب‌بندی شده باشد. قابلیت تنفس و ضد آب بودن، بویژه در bivy shelter که سطح بالایی آنها از توری ساخته شده است، برای استفاده مناسب از آنها در جنگل و غارهای مرطوب بسیار مهم است.
توجه داشته باشید که کیسه بیواک را برای استفاده در چه نوع برنامه‌ای لازم  دارید. مثلا اگر برای استفاده در فضا و محیط گرم بدنبال تهیه کیسه بیواک هستید حتما کیسه‌ای تهیه کنید که قسمت روی سر شما از جنس توری باشد، به این شکل علاوه بر تنفس در طول شب از شر حشرات نیز در امان هستید.
هنگام خرید کیسه بیواک به اندازه پاها و شانه‌های خود و فضای مربوط به آن در کیسه بیواک دقت فراوان کنید، همچنین برای راحتی بیشتر و تبادل هوای بهتر می‌توانید از کیسه‌هایی استفاده کنید که در دو سمت آنها زیپ‌های بلند وجود دارد. وزن کیسه و فضایی که در هنگام جمع شدن اشغال می‌کند نیز گزینه مهمی است که باید به آن توجه داشت.

زمان مناسب بیواک
زمان نامناسب بیواک می تواند خطرات جدی به دنبال داشته باشد. بیواک زودتر از موعد خصوصا در آب و هوای سرد بدلیل تحرک پائین بدن، می تواند انرژی شما را تخلیه کرده و باعث هایپوترمی شود. همچنین بیواک دیرتر از موعد هم می تواند همین خطرات را در پی داشته باشد. سعی کنید قبل از اینکه تخلیه انرژی شوید و یا به تاریکی برخورد کنید یک مکان مناسب، مسطح و بادگیر را برای بیواک انتخاب کنید.
منابع :
باشگاه قاجر
باشگاه کوه‌نوردان – پویا سلیمانی

پیشنهاد می‌کنم یک برنامه برای تمرین بیواک کردن و شبمانی برگزار کنید تا در شرایط اضطراری تجربه داشته باشید.
تجربیات خودتون رو با ما به اشتراک بگذارید. تا حالا بیواک کردید ؟ چه نکاتی رو برای خواب راحت رعایت کردید ؟

درباره‌ی حمید رضا رحیمی

همچنین ببینید

دوچرخه سواری

لیست وسایل دوچرخه سواری

سفربا  دوچرخه! اکثر افرادی که خواستار سفری خود محور هستند دوچرخه را بر می دارند …

پاسخی بگذارید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *